Weekly Nepal

माओवादी आफै क्रिकेटको एम्बुसमा पर्दै

नेपालीमा एउटा उखान छ 'सोझो खान्छ एक बल्ड्याङ, बाठो खान्छ तीन बल्ड्याङ' यो उखान क्रिकेट राजनीतिमा एकीकृत नेकपा माओवादीमा मिल्न पुगेको छ। लोकप्रियता र बजेटको आधारमा पनि नेपालमा फुटबलपछि पहिलो स्थानमा रहेको क्रिकेट खेल कब्जामा लिने एमाओवादीको प्रयास आफ्नै कारणले फितलो बन्दै गएको छ । हिन्दुहरूको दोस्रो ठूलो चाड तिहारका लागि सार्वजनिक विदा शुरु हुनु एक दिन अघि राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्ले नेपाल क्रिकेट संघ क्यानको पुनरगठन गरेको थियो। खेलकुदमा राजीतिकरण गर्दिन भन्ने भाषण गरेर नथाक्ने सदस्य सविच युवराज लामाले एमाओवादीका केन्द्रीय सदस्य टंक आङबुहाङलाई अध्यक्ष बनाएका थिए।  

तर सदस्य सचिव लामाले जुन सोचमा टंक आङबुहाङलाई अध्यक्ष बनाएका थिए त्यो मनोकांक्षा पूरा हुन निकै गाह्रो हुने देखिएको छ। पुनर्गठित क्यानको २३ सदस्यीय समितिमा अहिले नै अध्यक्ष टंक आङबुहाङ स्पष्ट अल्पमतमा देखिएका छन्। कात्तिक ७ गतेदेखि दुई महिनाको बीचमा यो समितिले निर्वाचन गर्नुपर्ने हुन्छ। तर एमाओवादीबाट जो अध्यक्ष बनाइएका छन् उसको कार्यअक्षमताले गर्दा आलोचना एमाओवादीले खेप्नु पर्ने तरमार्ने अर्कै हुने स्थिति बनेको छ। क्रिकेट क्षेत्रमा कहाँ कसरी चुस्न पाइन्छ भन्ने राम्रो ज्ञान भए ब्यक्तिहरूको बाहुल्यता क्रिकेटमा अहिले रहेको छ। यस्ता खञ्चुवाका ब्यक्तिहरूका अगाडि क्रिकेटको 'क' समेत थाहा नभएका टंक आङबुहाङ नतमस्तक बन्न थालेका छन्। साथै अबको निर्वाचनमा उनको हैसियत के हुने भन्ने नै एकीन हुन सकेको छैन।  

पुनर्गठित क्यानमा पुन प्रवेश पाएका तारणी विक्रम (टी.बी) शाह, श्रीनिवास राणा, अशोकनाथ प्याकुर्यामल शाहीकालीन अवस्थामा नेपाली क्रिकेटमा हालिमुहाली गरेका ब्यक्ति हुन्। यस्तै अहिले क्यानको पदाधिकारीमा नपरे पनि टंक पनेरु, ठाकुरप्रताप थापा रहिश, दिवाकर घले लगायतका यो श्रृखलाको योजनाकार हुन्। स्रोतका अनुसार  अहिले यो समूह एमाओवादीको आडमा क्रिकेटमा दीर्घकालीन रुपमा कसरी कब्जा जमाउन सकिन्छ भन्ने योजना बुन्नमा ब्यस्त रहेको छ। क्यानमा हुने नराम्रा कुराको जिम्मेवारी अध्यक्ष भएको नाताले टंक आङबुहाङमा जाने भएकाले भित्रभित्रै काम गर्न सजिलो भएको उनीहरूको ठम्याई छ। आफ्नो योजनालाई सार्थकता दिन अहिले यो समूह विधानलाई आफू अनुकूल बनाउन लागेको छ।  

स्रोतका अनुसार क्यानका उपाध्यक्ष टीवी शाहको संयोजकत्वमा गठित विधान मस्यौदा सुझाव समितिले क्यानमा अहिले रहेका पदाधिकारी सबैले सोझै मतदान गर्न पाउने ब्यवस्था गर्ने तयारी गरिदैछ। साथै अर्को रोचक ब्यवस्था जुन सस्थामा निर्वाचनका लागि आउने प्रतिनिधि हुन् उनीहरू सोही संस्थाबाट मनोनित गरेका ब्यक्ति रहने ब्यवस्था गरिदैछ। अर्थात क्यानको निर्वाचनका लागि आउने प्रतिनिधि अहिलेको कार्यसमितिले मनोनित गरेका ब्यक्ति हुनेछन्। समय अभाव देखाउदै केन्द्रको निर्वाचन अघि जिल्ला र क्षेत्रको निर्वाचन नगर्ने बताइएको छ। तर भित्री रहस्य जिल्ला र क्षेत्रको निर्वाचन आफू अनुकूल नहुन पनि सक्ने शंकाका कारण मनोनित ब्यक्तिलाई ल्याएर केन्द्र निर्वाचन गराउन लागिएको हो। स्रोत भन्छ निर्वाचन भयो भन्ने नाटकका लागि मात्र यस्तो गरिदैछ। एउटा क्षेत्रबाट तीन/तीन जना मनोनित प्रतिनिधि निर्वाचनमा आउन पाउने ब्यवस्था गरिदैछ। जिल्लाको हकमा भने एक जिल्लाबाट एकजना प्रतिनिधिमात्र रहने छन्। क्रिकेट राजनीतिका माहिर मानिएका टीवी शाहको संयोजकत्वमा जुन विधान ल्याइदैछ, त्यस अनुसार निर्वाचनमा एमाओवादीका प्रतिनिधि बीस प्रतिशत पुग्न पनि मुस्किल हुनेछ। स्रोत भन्छ यस्तो स्थितिमा यो समूहले उल्टो सदस्य सचिव र माओवादीतर्फबाट आएका क्यान अध्यक्ष टंकलाई बार्गेनिङ गर्न पाउने छ। क्यानको अबको अध्यक्षमा टीवी शाह आफै उठ्ने कि नउठ्ने भन्नेमा अहिले ठोस निर्णय हुन सकेको छैन। एक नम्वर क्षेत्रीय क्रिकेट समितिमा जस्तै अन्य क्षेत्रको पुनरगठनमा पनि आफू अनुकूल ब्यक्तिको मनोनित गर्ने तयारीमा रहेको शाह समूहले केन्द्रीय अध्यक्ष पदमा टंक आङबुहाङलाई निरन्तरता दिलाउने नदिलाउने भन्ने निर्णय गरेपछि मात्र अर्को अध्यक्ष को हुने भन्ने टुङ्गो लाग्ने जनाइएको छ।  

 अब क्यानको अध्यक्ष को हुने भन्नेमा शाह समूहमा दुईथरी बहस हुन थालेको छ। एक पक्षले अब एमाओवादीलाई बोक्नुको कुनै अर्थ नहुने भनाई राख्न थालेका छन्। यस्तै अर्को पक्षले भने हात्तिको देखाउने दाँत भने झै अहिले जसरी नै अध्यक्ष र केही सदस्य दिएर बहुमत आफूसँग राख्नु पर्ने बताउदै आएको छ। अहिले नै पुरै पदमा बसिएमा भोलि जे पनि हुन सक्ने भएकाले एमाओवादीलाई अगाडि राख्नु पर्नेमा जोड दिइएको छ। अहिलेका अध्यक्ष टंकलाई क्रिकेटको कुनै जानकारी नभएकाले त्यसको फाइदा उठाउन पर्ने भनाई सो पक्षको छ। तर भोलिका दिनमा टंकले क्रिकेट र क्यानको राजनीति बुझ्न थाले भने अप्ठेरो पर्ने भएकाले अबको निर्वाचनमा टीवी शाह नै अध्यक्ष हुनुपर्ने तर्क पनि राखिएको छ। अबको केही दिनमा यो पक्ष ठोस निर्णयमा पुग्ने बताइएको छ। तर जे निर्णय आए पनि चोक्टा खान गएकी बुढी झोलमा ढुबेर मरि भने झैं एमाओवादीलाई हुने भएको छ। किनकि नेपाली क्रिकेटमा अब हुने राम्रा तथा नराम्रा दुबै पक्षको जस अपजस सदस्य सचिव युवराज लामा र उनको पार्टी एमाओवादीमा नै जाने छ। 

फर्जी बीलको आधारमा बेरुजु फर्छ्यौट?  

खेलकुद परिषद सूत्रका अनुसार, क्यानमा रहेको एक करोड भन्दा बढी बेरुजु रकम अहिले धमाधम फर्छ्यौट गरिन थालिएको छ। स्रोतका अनुसार त्यसरी फर्छ्यौट गर्दा नक्कली फर्जी बीलको प्रयोग गरिएको छ। यति सम्म कि युरोपमा भएका खर्च काठमाडौंका बजारमा पाईने नगद उधारो लेखिएको बील मार्फत हुन थालेको छ। सूत्र भन्छ–टीवी शाहदेखि रहिश थापा, दिवाकर घले, अरुण सत्याल राजुबावु श्रेष्ठ सम्मको नाममा बेरुजु रहेको छ। सूत्रका अनुसार, पाँच बर्ष अघि वीरगञ्जमा मैदान बनाउन लगेको वीस लाखको हिसाव टीवी शाहले बुझाएका थिएनन्। यस्तै इटालीमा टिम लैजाँदा भैपरी खर्चका लागि लिएको दश लाख मध्ये तीन लाख रुपैयाँको वील रहिश थापाले बुझाउन सकेका थिएनन्। त्यो सो त ठाकुरप्रताप थापा उर्फ रहिश तिनै ब्यक्ति हुन जसले घाटामा गएको कम्पनीलाई नाफमा देखाउदै ससुरासँग मिलेर कर्मचारी सञ्चय कोषबाट लिएको १९ करोड रुपैयाँ नतिरेको भन्दै जेल सजाय सुनाइएको छ। मुद्दा पुनरावेदन गरेकाले अहिले उनी सार्वजनिक हुँदै आएका छन्। यस्तै दिवाकर घलेको नाममा ६ बर्ष देखिको बेरुजु थियो। अरुण सत्यालले किन्दै नकिनेको सामान र खादै नाखाएको खानाको बील पेश गरेका थिए। यस्ता सबै हिसाव नयाँ समिति आएको एक साता भित्रमा मिलाइएको छ। किनकि अहिलेको क्यानमा उनीहरूकै बोलबाला छ।