Weekly Nepal

फिलिपिन्समा भडकिएको जातीय युद्ध र बढ्दो नरसंहार

नेपाललाई जातीय युद्धमा होमेर तहसनहस पार्न माओबादी लगायतका केही जातीय समूहहरु लागिरहेका छन्। तर बिश्वका बिभिन्न देशले ब्यहोरेको जातीय युद्ध र नरसंहार कहाली लाग्दो रहेको छ। त्यसमध्येको एउटा देश फिलिपिन्स पनि हो। जहाँ जातीय हिंसाले देश मात्र नभएर त्यहाँ कार्यरत बिभिन्न राजनीतिक पार्टीहरु पनि शंकटमा पर्दै गएको देखिएको छ। फिलिपिन्सका सैनिकहरुले गत साताबाट मुसलमान पृथ्वकतावादी समूहको नियन्त्रणमा रहेको दक्षिणी क्षेत्रमा हवाइ आक्रमण तीब्र बनाएको देखिएको छ। विद्रोहीहरुले दुई साता यता मात्र तीनदर्जनभन्दा व्यक्तिको हत्या गरिसकेका छन्। सेनाको दुई ओभी–१० यृद्धक विमानले मिन्दानाओ द्विपको पायोआ नगरको किनारमा रहेका गाउँहरूमा बम आक्रमण गरेको सैनिक प्रवक्ता मेजर ह्यरोल्ड काबुनोकले स्वीकार गरेका छन्। सो गाउँमा मोरो इस्लामिक लिबरेसन फ्रन्टका विद्रोही गत सातादेखि प्रवेश गरेको बताइएको थियो। त्यस क्षेत्रमा करिब १०० विद्रोहीहरु खाल्टो तथा सुरक्षितस्थलमा रहेको जानकारी हालै सार्बजनिक भएपछि सैनिकहरु त्यसतर्फ केन्द्रीत भएका हुन्। सेनाले ती गाउँहरुबाट करिब तीन हजार बासिन्दा अन्यत्र गइसकेको र आक्रमणमा कति विद्रोही मारिएको थाहा हुन नसकेको अन्तराष्ट्रिय समाचार संस्थाहरुलाई जानकारी दिएको छ। फिलिपिन्समा जारी सरकार र जातीय विद्रोही समूहको भिडन्तका कारण त्यहाँका तीन गाउँका १० हजारभन्दा बढि नागरिक विस्थापित भइसकेको समाचार सार्बजनिक भएको छ। तीनवटा गाउँका ती नागरिक भागेर अन्यत्रै शरणार्थी बन्नुपरेको र अहिले पनि त्यहाँ रहेका अन्य स्थानीयबासीमा त्रास बाँकी नै रहेको समाचारहरुमा उल्ल्ोख छ। फिलिपिन्समा त्यहाँको सरकारका विरुद्ध जातीय मुस्लिम समुदायका विद्रोहीहरूले गत केहीबर्ष यताबाट हिंसात्मक गतिबिधि र आन्दोलन गरिरहेका छन्। त्यहाँको पायो, अलिसिया र तुल्सन गाउँका ती बासिन्दा त्यहाँबाट बिस्थापित भई अन्यत्रै भागेको सरकारी अधिकारीहरुले पुष्टि गरेका छन्। ती क्षेत्रमा दण्डहीनताको अवस्था रहेकोले सरकारले प्रहरी कारबाही शुरु गरेको र सो कार्यको प्रतिवाद गर्ने क्रममा मुस्लिम समुदायका विद्रोहीहरूले पनि प्रत्याक्रमण गरेपछि स्थानीय नागरिक विस्थापित हुनपुगेको समाचारमा जनाइएको छ। त्यहाँ विगत निकै लामो समयदेखि हिंसात्मक आन्दोलन चलाइरहेका मोरो स्लामिक लिबरेसन फ्रन्टका हतियारधारीहरूले आक्रमण गर्नसक्ने समाचार आम रुपमा प्रचारमा आएपछि स्थानीय नागरिक डरले भागेको बताइएको छ।  सेनाको हेलिकोप्टरले आक्रमण गरेको र त्यसका क्रममा केही सैनिक तथा बिद्रोहीहरु समेत हताहत भएको समाचार पनि सार्बजनिक भएको छ। दक्षिण फिलिपिन्सको संदिग्ध मुस्लिम विद्रोहीहरूले बासिलान द्वीपमा एम्बुस थापेर पाँचजना ग्रामीण कृषि मजदुरको समेत हत्या गरेका छन्। तर उक्त आक्रमणको तत्काल कुनै पनि आतङ्ककारी समूहले जिम्मा लिएको छैन। यो आक्रमण नोरो इल्लामिक फ्रन्ट २७ जना सरकारी बलमाथि आक्रमण गरी मारेको एकदिन पछाडि नै भएको हो। आक्रमणको पछाडि कुन उद्देश्य रहेको हो प्रष्ट भएको छैन। एमआइएलएफका विद्रोहीहरूले यसअघि पनि यस किसिमबाट जङ्गली क्षेत्रमा एम्बुस राख्ने गरेका थिए। अज्ञात बन्दूकधारीले बासिलान प्रान्तका  गर्भनरका भाइ र उनकी श्रीमतीको बन्दुकहानी हत्या गरेपछि स्थिति झन भयाबह बनेको छ। गर्भनर जुम अक्बरका भाइ इञ्जिनियर बसार जाइअदिन र उनकी श्रीमती अमिनालाई आक्रमणकारीहरूले राज्यद्वारा सञ्चालित एक विश्वविद्यालयको अगाडि गत साता गोली हानी हत्या गरेका थिए। त्यसैगरी फिलिपिन्समा स्लामिक जातीय युद्धका साथै कम्युनिष्ट बिद्रोहीहरुको युद्ध पनि चर्कदै गएको छ। तर त्यहाँका कम्युनिष्ट बिद्रोहीहरुले नेपालमा जस्तो जातीय राग अलाप्ने गरेका छैनन् र जातीय समूहलाई सहयोग पनि गरेका छैनन्। गत साता मात्र सैनिक तथा कम्युनिस्ट विद्रोहीबीच भएको भिडन्तमा केही  सैनिक तथा छापामारहरुको मृत्यु भएको थियो। फिलिपिन्समा हालैका दिनहरूमा विद्रोहीहरूको आक्रमण शृङ्खला बढ्नथालेपछि सुरक्षा गस्ती पनि बलियो बनाइएको सरकारी अधिकारीहरुको दाबि छ। सैनिक प्रमुख लेउटिनेन्ट जनरल आर्तुरो ओर्टिजले सुरक्षा नियन्त्रण गरिरहेका सैनिकहरूको एक प्लाटुनले उत्तरी तिनेग पहाडी नगरमा न्यु पिपुल्स आर्मी नाम गरेको समूहमाथि कारबाही गरेको र यसैका कारण झडपहरु हुने गरेको जानकारी दिएका छन्। ओर्टेजले बिद्रोही कम्युनिष्टका आठवटा शव फेला परेको दाबि गरे पनि त्यसको स्वतन्त्र रुपमा पुष्टि हुन सकेको छैन। क्रान्तिकारीहरुले निक्कै समयसम्म भिडन्त गरेपछि सैनिक हेलिकप्टरबाट बमवारी गरिएको सो घटनाले फिलिपिन्समा कम्युनिष्ट बिद्रोहीहरु शक्तिशाली बन्दै गएको पुष्टि गरेको छ। फिलिपिन्समा चलेको कम्युनिष्ट बिद्रोह कमजोर पार्नकै लागि मुस्लिम जातीय युद्ध चर्काइएको कतिपयको बिश्लेषण रहेको छ। फिलिपिन्समा चर्किएको जातीय हिंसाले त्यहाँको सरकार मात्र नभएर कम्युनिष्ट पार्टीहरुलाई पनि अप्ठेरोमा पारेको जानकारहरुको बिश्लेषण रहेको छ।